Côn Đảo trước đây vốn là nơi thực dân đế quốc giam cầm và tra tấn các tù chính trị. Chúng lập nên hệ thống nhà tù và giam giữ gần 2.000 chiến sĩ cách mạng với gông cùm, xiềng xích và đủ các đòn tra tấn tàn bạo nhất để hòng dập tắt ngọn lửa đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng.
Ngoài ra, bọn thực dân và đế quốc còn lập ra các khu vực vui chơi thể thao, giếng tắm, nhà vệ sinh, bếp ăn, nhà nguyện, bệnh xá... nhằm che mắt các đoàn giám sát về nhân quyền của quốc tế và đánh lừa dư luận, trong khi thực tế các chiến sĩ tù binh chưa bao giờ được sử dụng đến.

Không những thế, bọn chúng còn lập ra Khu đập đá khổ sai nằm ở chân núi chúa, chúng bắt tù nhân đập đá tại chỗ bằng cốt mìn và các dụng cụ thủ công để đập thành đá hộc, đá dăm làm đường, bất chấp nguy hiểm tới tính mạng con người.
Thực chất bãi trồng rau này là một hình thức ngụy trang để che giấu là một hệ thống nhà giam theo kiểu chuồng cọp với những buồng giam và buồng tra tấn hết sức dã man.

Khủng khiếp nhất phải kể đến là hệ thống chuồng cọp Pháp, với tổng diện tích 5.475m2, gồm có 120 phòng giam, có chắn song sắt bên trên, 60 phòng tắm nắng (không có mái che) là nơi dùng để hành hạ, tra tấn, đàn áp gần 2.000 tù chính trị.
Tất cả những hình thức tra tấn đó tưởng như là những đòn tra tấn khủng khiếp nhất, nhưng vẫn không thể so sánh với kiểu tra tấn ở hầm phân bò.

Hầm phân bò được xây dựng năm 1930, sâu 3m, chứa phân và nước dội, rửa chuồng bò, dùng để tra tấn người tù. Tù nhân bị ngâm dưới hầm phân, cho giòi bọ ăn mục tới tận xương tủy, rồi chết vì đau đớn.

Nơi đây, vào đêm 28/6/1862, lớp tù nhân đầu tiên bị thực dân Pháp đày ra Côn đảo đã liên kết với quan lính người Việt khởi nghĩa nổi dậy đập phá công sở, đốt cháy nhà tù Côn đảo. Sau cuộc khởi nghĩa, số nghĩa binh này không tìm được phương tiện về đất liền nên nửa tháng sau, chúa ngục Felix Roussel tổ chức cuộc càn quét khủng bố trên đảo.

Cuộc săn lùng, thảm sát kéo dài 13 ngày (13-25/7/1862) đã có hơn 100 người chết và 20 người bị bắt sống. Chúa ngục buộc 20 tù nhân này phải đào một hố to trên đồi cát để vùi lấp các xác chết. Sau đó, chúa ngục cho chôn sống luôn 20 tù nhân tại đây. Nơi đây là nghĩa địa đầu tiên của nhà tù Côn đảo và nay là Di tích bãi sọ người.
Kết thúc hành trình tham quan tìm hiểu lịch sử tại hệ thống nhà tù Côn Đảo mới thấm thía hết những nỗi đau mà người chiến sĩ cách mạng phải trải qua, để rồi giành lấy độc lập tự do cho người Việt Nam hôm nay. Hành trình về nguồn thật sự ý nghĩa và khắc sâu trong lòng người.

Nguồn: http://www.toibay.vn/ve-may-bay-noi-dia/ve-may-bay-di-con-dao-2168.html